11 προγράμματα για 88.500 ανέργους (31.500 εκ των θέσεων για νέους ανέργους)

5

Από τη στιγμή που ανέλαβε αυτή η κυβέρνηση, η μεγαλύτερη πρόκληση που κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε και η μεγαλύτερη μάχη που κληθήκαμε να δώσουμε, ήταν η μάχη για την καταπολέμηση και τη μείωση της ανεργίας.

Της ανεργίας που εκτοξεύτηκε σε δυσθεώρητα ύψη την περίοδο 2010-2014 και στα μέσα του 2013 είχε φτάσει στο επίπεδο ρεκόρ του 27,9%.

Της ανεργίας που όλες οι κυβερνήσεις εκείνης της περιόδου την παρέδωσαν μεγαλύτερη από ό,τι την παρέλαβαν.

Της ανεργίας που ήταν αποτέλεσμα του οικονομικού αδιεξόδου στο οποίο είχαν οδηγήσει τη χώρα αλλά και των συνειδητών επιλογών διάλυσης των εργασιακών σχέσεων και πλήρους απορρύθμισης της αγοράς εργασίας.

Σήμερα, μετά από τριάμισι χρόνια, η ανεργία έχει μειωθεί κατά περίπου 7 ποσοστιαίες μονάδες από το σημείο που η κυβέρνηση την παρέλαβε. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το δεύτερο τρίμηνο του έτους η ανεργία ήταν 19%.

Επί της σημερινής κυβέρνησης δημιουργήθηκαν πάνω από 300.000 θέσεις εργασίας. Επίσης, σύμφωνα με τα ετήσια τεύχη των στοιχείων που συγκεντρώνει το πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» το 70% της αύξησης των θέσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα είναι πλήρους απασχόλησης.

Τα δεδομένα αυτά σε καμία περίπτωση δεν μας επιτρέπουν να εφησυχάζουμε. Γνωρίζουμε πολύ καλά το μέγεθος του προβλήματος της ανεργίας για την ελληνική κοινωνία.

Γνωρίζουμε την ευθύνη που έχουμε και τη μεγάλη προσπάθεια που πρέπει να συνεχίσουμε να κάνουμε, για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες και να επουλωθούν οι πληγές του οικονομικού και κοινωνικού ολέθρου της περιόδου 2010-2014.

Η προσπάθειά μας αυτή βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη από το 2015. Στοχεύσαμε και στοχεύουμε την ανεργία με ένα μείγμα πολιτικών που κινούνται σε τρεις άξονες.

Ο ένας στοχεύει τους μακροχρόνια ανέργους που δύσκολα θα έμπαιναν ξανά στην αγορά εργασίας είτε λόγω ηλικίας, είτε λόγω χαμηλών προσόντων και εξειδίκευσης. Γι αυτούς εκπονούμε προγράμματα εγγυημένης απασχόλησης στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, τη λεγόμενη κοινωφελή εργασία. Τα προγράμματά της στοχεύουν σε αυτό που ονομάζουμε σκληρό πυρήνα της ανεργίας, με το 50% περίπου των συμμετεχόντων να είναι μακροχρόνια άνεργοι. Επί της διακυβέρνησής μας αναβαθμίσαμε τα προγράμματα κοινωφελούς εργασίας, τα οποία απέκτησαν σαφές κοινωνικό αποτύπωμα σε χρήσιμα έργα και υπηρεσίες. Η διάρκειά τους από πεντάμηνη έγινε οχτάμηνη με πλήρη εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα, και η επέκταση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία διότι με την ολοκλήρωσή τους κάποιος μπορεί να λάβει επίδομα ανεργίας και να υποστηριχτεί υλικά εάν δεν έχει βρει ακόμη μια θέση εργασίας.

Ο δεύτερος άξονας είναι η διευκόλυνση της πρόσληψης ανέργων από επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και ο τρίτος άξονας είναι τα προγράμματα ολοκληρωμένων παρεμβάσεων για την κατάρτιση των ανέργων και τη διευκόλυνση της εισόδου τους στην αγορά εργασίας.

Μέχρι στιγμής, τα τελευταία τριάμισι χρόνια, το Υπουργείο Εργασίας υποστήριξε με τα προγράμματά του περίπου 220.000 ανέργους, εκ των οποίων 70.000 ήταν νέοι άνεργοι. Τα προγράμματα αυτά επιδότησης νέων θέσεων εργασίας, κοινωφελούς εργασίας και παρεμβάσεων κατάρτισης που εκπονήθηκαν είχαν προϋπολογισμό περίπου 1,1 δισ. ευρώ.  

Πέρα όμως από τον αριθμό των ανέργων που υποστηρίξαμε, προχωρήσαμε και σε ευρύτερες παρεμβάσεις για την υποστήριξή τους με χαρακτηριστικά παραδείγματα τη διασφάλιση της δωρεάν μετακίνησης των ανέργων στις αστικές συγκοινωνίες και τη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη από το δημόσιο σύστημα υγείας. Μέτρα που υλοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια των προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής αποδεικνύοντας τη μέριμνά μας να αξιοποιήσουμε υπέρ της κοινωνικής πλειοψηφίας και των πιο αδύναμων κάθε περιθώριο και κάθε εκατοστό που κερδίζαμε.

Σήμερα κάνουμε ένα ακόμα βήμα στο σχεδιασμό των πολιτικών μας για την καταπολέμηση της ανεργίας. Ένα βήμα που θέλουμε να δώσει αποφασιστική ώθηση στην αγορά εργασίας της επόμενης μέρας των μνημονίων, με ποιοτικές θέσεις εργασίας, με αναβαθμισμένα δικαιώματα και μισθούς, με στήριξη πρωτίστως της εργασίας των νέων.

Ο σχεδιασμός μας περιλαμβάνει μέχρι το Α’ τρίμηνο του 2019 την προκήρυξη 11 νέων προγραμμάτων συνολικού προϋπολογισμού 632.500.000 ευρώ, που θα απευθύνονται σε 88.500 ανέργους.

Σήμερα θα σταθούμε ειδικά σε πέντε προγράμματα που αφορούν τρεις μεγάλες ομάδες ωφελούμενων. Πρόκειται για νέους επιστήμονες που είτε θα εργαστούν σε Δημόσιες Υπηρεσίες, είτε θα εργαστούν στον ιδιωτικό τομέα, είτε θα λάβουν κατάρτιση που θα αντιστοιχεί στις γνώσεις και τα προσόντα τους.

Στόχος των συγκεκριμένων προγραμμάτων είναι η ενίσχυση της εργασίας και η στήριξη της γνώσης.

Η πρώτη μεγάλη ομάδα ωφελούμενων είναι 10.000 νέοι επιστήμονες που θα εργαστούν σε δυναμικούς παραγωγικούς κλάδους, όπως αυτοί έχουν αναδειχθεί στην αναπτυξιακή μας στρατηγική. Το πρόγραμμα επιδοτεί με έως και 800 ευρώ το 50% του συνολικού εργατικού κόστους για θέσεις πλήρους εργασίας. Όπως καταλαβαίνετε, το πρόγραμμα αυτό στοχεύει σε απολαβές για τους εργαζόμενους πολύ μεγαλύτερες από αυτές του σημερινού κατώτατου μισθού, καθώς με την επιδότηση που διασφαλίζουμε μια επιχείρηση θα είναι σε θέση να καταβάλει μισθό της τάξης των 1.600 ευρώ σε ένα νέο εργαζόμενο. Το πρόγραμμα είναι προϋπολογισμού 112 εκατομμυρίων  ευρώ και η επιδότηση θα διαρκεί 12 μήνες. Το πρόγραμμα, εντάσσοντας νέους επιστήμονες σε δυναμικούς παραγωγικούς κλάδους, αποτελεί και ένα βήμα προς τον παραγωγικό μετασχηματισμό της οικονομίας και των επιχειρήσεων.

Η δεύτερη μεγάλη ομάδα ωφελούμενων είναι 5.500 νέοι επιστήμονες που θα εργαστούν για τη θεσμική αναβάθμιση Δημόσιων Υπηρεσιών. Η εργασία τους θα είναι και εδώ 12μηνη και θα έχει άμεσα πολλαπλασιαστικό θετικό κοινωνικό αποτύπωμα. Οι νέοι επιστήμονες θα εργαστούν σε συγκεκριμένα πρότζεκτ για τον δημόσιο τομέα, όπως για παράδειγμα η ψηφιοποίηση των ασφαλιστικών φακέλων των ασφαλισμένων. Ο προϋπολογισμός του προγράμματος είναι 90 εκατομμύρια ευρώ και οι απολαβές για τους εργαζόμενους Π.Ε. και Τ.Ε. θα είναι έως 1.140 ευρώ.

Η τρίτη μεγάλη ομάδα ωφελούμενων είναι 16.000 νέοι που θα λάβουν μέρος στη νέα γενιά ολοκληρωμένων παρεμβάσεων για κατάρτιση, πιστοποίηση, πρακτική άσκηση και επιδότηση νέων θέσεων εργασίας. Και εδώ όλες οι καταρτίσεις και πρακτικές ασκήσεις που θα υλοποιηθούν είναι σχεδιασμένες προσεκτικά και είναι οργανικά δεμένες με δυναμικούς κλάδους της παραγωγικής δραστηριότητας όπως αυτοί έχουν αναδειχθεί στο ολιστικό αναπτυξιακό μας σχέδιο, γεγονός που αποδεικνύει και τη συνοχή της συνολικής μας στρατηγικής για την οικονομική ανάπτυξη. Οι παρεμβάσεις μας δηλαδή δεν έχουν τυχαίο χαρακτήρα αλλά είναι ενταγμένες στο συνολικό αναπτυξιακό μας σχέδιο. Ο προϋπολογισμός του συγκεκριμένου προγράμματος είναι 90 εκατομμύρια ευρώ.

Και τα τρία προγράμματα ακριβώς επειδή απευθύνονται στο υψηλά ειδικευμένο νέο εργατικό δυναμικό και διασφαλίζουν μισθούς σημαντικά υψηλότερους του κατώτατου μισθού, μπορούν να λειτουργήσουν και ως ένα αποτελεσματικό εργαλείο ανάσχεσης ή και αντιστροφής του brain drain. Ιδίως με δεδομένες τις υπόλοιπες παρεμβάσεις που θα υλοποιήσουμε από 1.1.2019 αναφορικά με την ελάφρυνση των εισφορών για νέους εργαζόμενους.

Κυρίες και κύριοι, 

Η στήριξη των ανέργων, τα προγράμματα καταπολέμησης της ανεργίας, οι ειδικές στοχεύσεις στη νεανική ανεργία, είναι μέρος του συνολικότερου πολιτικού σχεδιασμού της κυβέρνησης στον τομέα της εργασίας.

Ενός πολιτικού σχεδιασμού που έχει ως στόχο να φέρει στο επίκεντρο της επόμενης μέρας τον εργαζόμενο. Αυτή είναι, εξάλλου, και η βασική προϋπόθεση για μια δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη.

Η ανάκαμψη της οικονομίας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, πρέπει να συνοδεύονται από τη ρύθμιση της αγοράς εργασίας με όρους και κανόνες που θα εξασφαλίζουν ότι οι παραγωγοί του πλούτου θα απολαμβάνουν μία όσο το δυνατόν δικαιότερη κατανομή του.

Επιδίωξή μας είναι η δημιουργία αξιοπρεπών θέσεων εργασίας, η ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των εργαζομένων, η βελτίωση του εισοδήματός τους και η καταπολέμηση της παραβατικότητας στην αγορά εργασίας.

Προσηλωμένοι σ’ αυτόν τον προσανατολισμό, όπως είχαμε δεσμευτεί και είχαμε νομοθετήσει, προχωρήσαμε στην επαναφορά των βασικών αρχών των συλλογικών διαπραγματεύσεων -της επεκτασιμότητας των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας και της αρχής της ευνοϊκότερης ρύθμισης- ήδη επεκτείναμε 7 κλαδικές συλλογικές συμβάσεις που καλύπτουν συνολικά 190.000 εργαζόμενους και συνεπάγονται άμεσες αυξήσεις για δεκάδες χιλιάδες εξ αυτών.

Επιταχύναμε τη διαδικασία αύξησης του κατώτατου μισθού, η οποία ξεκίνησε ήδη στα τέλη Σεπτεμβρίου και τον Ιανουάριο του 2019 θα αυξήσουμε τον κατώτατο μισθό, καταργώντας ταυτόχρονα τον υποκατώτατο για τους νέους.

Η προσπάθειά μας για τη βελτίωση της θέσης των εργαζομένων, την προστασία και την ενίσχυση των δικαιωμάτων τους, είναι διαρκής και έχει αποτυπωθεί με συγκεκριμένες ενέργειες και θεσμικές παρεμβάσεις.

Θέσαμε για πρώτη φορά κανόνες για την τήρηση των ωραρίων εργασίας, για τη δήλωση των υπερωριών, για την καταβολή των μισθών, για την προστασία των εργαζομένων στις εργολαβίες. Θεσμοθετήσαμε μέτρα καταπολέμησης της απλήρωτης εργασίας και προβλέψαμε ότι οι εργαζόμενοι στις επιχειρήσεις που πτωχεύουν θα είναι οι πρώτοι που θα ικανοποιούν τις απαιτήσεις τους και θα παίρνουν πρώτοι τα δεδουλευμένα τους. Νομοθετήσαμε την αλλαγή του προστίμου για την αδήλωτη εργασία συνδέοντάς το με κίνητρα πρόσληψης του αδήλωτου εργαζόμενου. Εντατικοποιήσαμε τους ελέγχους για την αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασία στοχεύοντας τους κλάδους υψηλής παραβατικότητας. Ενισχύσαμε τα ελεγκτικά μας όργανα με προσωπικό και ηλεκτρονικά μέσα ώστε να παρεμβαίνουν αποτελεσματικά στους χώρους δουλείας και να επιβάλουν τη νομιμότητα. 

Στόχος μας είναι να αποδεικνύουμε καθημερινά στην πράξη ότι η έξοδος από τα μνημόνια και τα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής δεν είναι μια τυπική διαδικασία, αλλά η ουσιαστική μετάβαση σε μια νέα περίοδο ανάκτησης δικαιωμάτων για τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία.

Ελληνική Δημοκρατία